BOŞANMADA “MADDİ TAZMİNAT” NEDİR?

Çoğu zaman boşanma sonucunda eşlerden biri evliliğin getirdiği maddi imkanlardan mahrum kalacaktır. İşte kanun koyucu bu mahrumiyeti telafi etmek amacıyla maddi imkanlardan mahrum kalan eşe maddi tazminatı isteme hakkı vermiştir.

Maddi tazminat koşulları şunlardır :

a)Maddi tazminat talep edilmelidir.

Boşanma davasında hakim talepten fazlasına karar veremez. Aynı şekilde maddi tazminat isteniyorsa mahkemeden talep edilmelidir. Şayet maddi tazminat talep edilmediği bir davada hakim maddi tazminat koşullarının oluştuğunu görse dahi kendiliğinden maddi tazminata karar vermez.

Maddi tazminat , boşanma davasının kesinleşmesinden sonra 1 en geç 1 yıl içinde istenebilir.

b)Mahkemenin Boşanma Kararı Vermesi Gerekmektedir

Maddi tazminata karar verilebilmesi için boşanma kararı da verilmiş olmalıdır. Boşanma kararı verilmeden maddi tazminata karar verilemez.

c)Maddi Tazminat Talep Edenin Kusursuz veya Daha Az Kusurlu Olması Gerekir  

Kanun,  maddi tazminat talep eden eşin, diğer eşe nazaran daha az kusurlu veya kusursuz olmasını aramıştır. Hakim, önce kusur değerlendirmesi yapacak ve tazminat talep eden eşin en azından daha az kusurlu veya kusursuz olması ve diğer şartların oluşması halinde bu eş lehine maddi tazminata karar verecektir.

Burada bahsedilen kusursuz olma hali tam anlamıyla kusursuz demek değildir. Bu konuda Yargıtay’ın ölçüsü maddi tazminat talep eden eşin “boşanmaya yeterli bir kusurunun olmayışıdır. Buna hafif kusur da denebilir. Şayet maddi tazminat talep eden boşanmaya sebep olacak şekilde kusurlu (ağır veya tam kusurlu) ise bu eş lehine maddi tazminata karar verilemez. Eşler eşit kusurlu ise aynı şekilde maddi tazminata karar verilemez.

d)Kendisinden maddi tazminat istenen eş, kusurlu olmalıdır

Hakim, maddi tazminat hakkında karar verirken kendisinden maddi tazminat istenen eşin kusurunu da mutlaka değerlendirir. Eğer tazminat ödemesi istenen eş, boşanmaya sebep olacak derecede kusurlu ise (ve diğer koşulların varlığı halinde) mahkeme bu eşin maddi tazminat ödemesine karar verir.Burada bahsettiğimiz kusur, tazminat istenen eşin, boşanmaya sebep olacak derecede kusurlu olmasıdır.

Hakim tarafların kusurlarını değerlendirirken kesinleşmiş bir boşanma kararı varsa bunu da dikkate alır.

e)Maddi tazminat isteyen eşin mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenmeli

Eşler evlenince evlilik dolayısıyla bazı menfaatler elde ederler. Kocanın kadının geçimini sağlama görevinin olması veya kadının kocasının sigortasından yararlanması bunlara örnek verilebilir. Boşanmaya karar verildiğinde eşlerden biri bu menfaatlerinden mahrum olma durumunu maddi tazminat için aranan bir koşuldur.

Bazen de boşanma sonucu beklenen menfaatler kaybolabilir. Bunlara örnek olarak eşinin maddi desteğini yitirmek veya eşinin mirasından yararlanamayacak olmak buna örnek olarak verilebilir.

İşte mevcut veya beklenen menfaatlerinden boşanma sonucu mahrumiyet halinde maddi tazminat istenebilir.

Hakim mevcut veya beklenen menfaatleri değerlendirirken, tarafların yaşlarını, evlilik sürelerini, sosyal ve ekonomik durumlarını, sosyal güvenliklerinin olup olmadığını, iş bulma ihtimalini, yeniden evlenebilme şanslarını dikkate alır.

f) Maddi tazminat, süresi içinde istenmelidir.        

-Maddi tazminat, boşanma davasında dava dilekçesinde boşanma ile birlikte istenebilir.

-Boşanma davası devam ederken istenebilir.

-Boşanma davasının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde talep edilebilir. Kesinleşmeden itibaren 1 yıllık sürenin geçmesinden sonra maddi tazminat isteme hakkı zaman aşımına uğrar.

Av. Ozan Kayahan

Soru sormak ister misiniz?